الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )
202
المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )
دوستى را بر آنان آشكار مىكنند تفسير شده است و اين معنى صحيح است زيرا - إسْرَار - سرّ گفتن به غير اقتضاء ، آشكار كردن آن است براى كسى كه راز به او مىرسد هر چند كه معنى صحيح - سرّ - اينستكه كسى آن را از غير خويش پنهان دارد پس وقتى مىگويند - أَسْرَرْتُ الى فلان - از جهتى پنهان داشتن و از جهتى ديگر اظهار كردن آن را ، اقتضاء مىكند و بر اين اساس ، آيه : ( وَ أَسْرَرْتُ لَهُمْ إِسْراراً - 9 / نوح ) است . سِرّ - به طور كنايه يعنى نكاح ، به جهت اين كه پوشيده و مخفى از نظرها انجام مىشود ( نكاح دو معنى حقيقى و مجازى دارد : 1 - عقد ازدواج و همسرى كه آشكار است . 2 - مقاربت كه مخفى و پوشيده از انظار ديگران است ) . سرّ : به طور استعاره در مورد خالص و پاك بودن چيزى به كار مىرود مثل عبارت : هو من سِرّ قَوْمِهِ : او از پاكان قوم خويش است . سِرُّ الوادي و سِرَارَتُه : جاى خوش آب و هواى دره كوهستان . سُرَّة البطن « 1 » - نافى كه نوزاد بعد از بريدن نافش باقى مىماند و در قسمت پوست شكم پوشيده مىشود . سُرّ و سُرَر : آنچه كه از چيزى قطع مىشود . أَسِرَّة الرَّاحَة : خطوط ميانى كف دست . أَسَارِير الجبهة : خطوط پيشانى . سَرَار : روزى كه در آخر ماه ، قمر پوشيده است و ديده نمىشود . سُرُور : شادمانى و آنچه كه از شادى در خاطر پوشيده است ( شادى تازه روئى و شادمانى ) . خداى تعالى گويد : ( وَ لَقَّاهُمْ نَضْرَةً وَ سُرُوراً - 11 / انشقاق ) ( يعنى تازه روئى و
--> ( 1 ) سرّ - در معنى وسط دره است كه محلّى است گود و آب در آنجا جمع مىشود كه از نظرها پنهان است و بهترين محلّ كوهستان است . و وسط هر چيزى را - سرّة - گويند ( مصباح المنير - لس ) .